ابزار اندازهگیری کولیس یکی از ابزارهای کلیدی در دنیای صنعت و مهندسی است که برای اندازهگیری دقیق ابعاد مختلف اجسام به کار میرود. این ابزار بهویژه در صنایع مکانیک و برق خودرو اهمیت دارد، جایی که اندازهگیریهای دقیق قطعات، نقش اساسی در عملکرد و ایمنی دارد. کولیس با قابلیتهای متنوعی که دارد، از اندازهگیری قطر داخلی و خارجی قطعات گرفته تا بررسی عمق شیارها و ضخامت مواد، به یک ابزار پرکاربرد در کارگاهها تبدیل شده است. در ادامه با انواع کولیس و ویژگیهای آن بیشتر آشنا میشویم.
کولیس چیست؟
کولیس یکی از ابزارهای دقیق اندازهگیری است که برای اندازهگیری ابعاد داخلی و خارجی قطعات استفاده میشود. این ابزار در صنایع مختلف و کارگاههای فنی بسیار کاربردی است. به کمک کولیس میتوان اندازهگیریهای با دقت بالا انجام داد که در تولید و کنترل کیفیت نقش مهمی دارد.
از جمله موارد کاربرد در مکانیک خودرو میتوان به کنترل طول یا قطر پیچ های سرسیلندر یا ضخامت لنت و صفحه کلاچ اشاره کرد.
کولیسها به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
- کولیس دیجیتال
- کولیس آنالوگ (غیر دیجیتال)
کولیس چیست؟
کولیس آنالوگ شامل یک خطکش مدرج و یک دندانه متحرک است. این ابزار دقت خوبی دارد، اما خواندن نتایج آن به تمرین و دقت نیاز دارد.
کولیس چیست؟
کولیسهای آنالوگ در سه سطح دقت زیر تولید میشوند:
- دقت 0.1 میلیمتر
- دقت 0.05 میلیمتر
- دقت 0.02 میلیمتر
خواندن اندازه در کولیس آنالوگ به کمک مقیاس ورنیه انجام میشود که نیازمند مهارت کاربر است.
البته ابزار دقیق تر از آن میکرومتر با دقت 0.01 میلیمتر می باشد.
کولیس دیجیتال
کولیس دیجیتال به دلیل نمایش عددی اندازهها، کار را بسیار راحتتر کرده است. کافی است دندانههای کولیس را روی قطعه قرار داده و اندازه را روی نمایشگر دیجیتال مشاهده کنید.
مزایای کولیس دیجیتال
- قابلیت نمایش نتایج در واحدهای مختلف (میلیمتر و اینچ)
دقت بالاتر (معمولاً بین 0.01 میلیمتر تا 0.02 میلیمتر)
سهولت استفاده در محیطهای شلوغ و پرشتاب
کولیس عمقسنج :
این نوع کولیس برای اندازهگیری عمق حفرهها و شیارها طراحی شده است. دارای یک دندانه بلند است که به کاربر امکان میدهد عمق را به راحتی اندازهگیری کند.
کولیس داخلی :
این نوع کولیس برای اندازهگیری ابعاد داخلی اجسام مانند لولهها و سوراخها استفاده میشود. این کولیس دارای دندانههایی است که قابلیت اندازهگیری فاصلههای داخلی را دارند.
کولیس خارج سنج
این کولیس برای اندازهگیری ابعاد خارجی و ضخامت اشیاء طراحی شده است. دندانههای آن بر روی سطح مبنا قرار گرفته و ابعاد را به دقیقترین شکل اندازهگیری میکند
نحوه خواندن کولیس در سیستم متریک
برای خواندن اندازه در کولیس آنالوگ:
- مقدار میلیمترهای خطکش اصلی را تا صفر ورنیه بشمارید.
- خطی از ورنیه که با مقیاس خطکش منطبق شده است را پیدا کنید.
- این عدد را در دقت کولیس ضرب کرده و به مقدار اولیه اضافه کنید.
نکات مهم در انتخاب کولیس مناسب
انتخاب کولیس مناسب بستگی به نیاز پروژه دارد:
- برای اندازهگیریهای بسیار دقیق، کولیس دیجیتال یا کولیس میکرومتر انتخاب بهتری است.
- در کارگاههایی که دقت و سرعت اهمیت زیادی دارد، کولیس دیجیتال به دلیل سهولت خواندن، اولویت دارد.
در نتیجه برای کولیس :
کولیس یکی از ابزارهای مهم در صنایع و کارگاهها است که با توجه به دقت و نوع پروژه انتخاب میشود. کولیس آنالوگ برای کاربران باتجربه مناسب است، در حالی که کولیس دیجیتال به دلیل راحتی در خواندن نتایج، گزینهای ایدهآل برای محیطهای شلوغ محسوب میشود.
دیگر ابزارهای استفاده شده در تعمیرات خودرو
سوالات متداول کولیس
❓ کولیس ورنیه چیست؟
کولیس ورنیه ابزاری برای اندازهگیری دقیق ابعاد خارجی، داخلی و عمق قطعات است که از دو مقیاس اصلی و ورنیه برای افزایش دقت استفاده میکند.
❓ چه چیزهایی با کولیس ورنیه اندازهگیری میشود؟
میتوان ابعاد خارجی، قطر داخلی و عمق شیارها را با دقت بالا اندازه گرفت.
Aakash Institute
❓ کولیس دیجیتال بهتر است یا کولیس ورنیه؟
کولیس دیجیتال راحتتر خوانده میشود، اما کولیس ورنیه بدون نیاز به باتری و دقیق است. انتخاب بسته به نیاز شماست.
Michelli Weighing & Measurement
❓ چگونه کولیس ورنیه را بخوانیم؟
ابتدا مقدار مقیاس اصلی را یادداشت کنید، سپس خطی از مقیاس ورنیه که با مقیاس اصلی همتراز است را پیدا کنید و آن را به مقدار اصلی اضافه کنید.
❓ چگونه خطای صفر را در کولیس ورنیه برطرف کنیم؟
قبل از اندازهگیری فکها را ببندید؛ اگر صفرها تطابق ندارند، خطای صفر را یادداشت و از مقدار نهایی کم کنید.
❓ کولیس ورنیه چیست؟
کولیس ورنیه ابزاری برای اندازهگیری دقیق ابعاد خارجی، داخلی و عمق قطعات است که از دو مقیاس اصلی و ورنیه برای افزایش دقت استفاده میکند.
❓ چه چیزهایی با کولیس ورنیه اندازهگیری میشود؟
میتوان ابعاد خارجی، قطر داخلی و عمق شیارها را با دقت بالا اندازه گرفت.
❓ کولیس دیجیتال بهتر است یا کولیس ورنیه؟
کولیس دیجیتال راحتتر خوانده میشود، اما کولیس ورنیه بدون نیاز به باتری و دقیق است. انتخاب بسته به نیاز شماست.
Michelli Weighing & Measurement
❓ چگونه کولیس ورنیه را بخوانیم؟
ابتدا مقدار مقیاس اصلی را یادداشت کنید، سپس خطی از مقیاس ورنیه که با مقیاس اصلی همتراز است را پیدا کنید و آن را به مقدار اصلی اضافه کنید.
آموزشگاه فنی و حرفه ای نشان برتر
❓ چگونه خطای صفر را در کولیس ورنیه برطرف کنیم؟
قبل از اندازهگیری فکها را ببندید؛ اگر صفرها تطابق ندارند، خطای صفر را یادداشت و از مقدار نهایی کم کنید.
محمدرضا صالحی
سلام! من محمدرضا صالحی، کارشناس مدیریت کسبوکار و دارای مدرک کارشناسی مکانیک خودرو هستم. بیش از ۲۳ سال سابقه بهعنوان مدیر و مربی دورههای مکانیک خودرو، برق خودرو و سایر رشتههای مرتبط با صنایع خودرویی در آموزشگاه نشان برتر را دارم. در وبلاگ نشان برتر، مطالب تخصصی و کاربردی این حوزه را با شما به اشتراک میگذارم.
